Độ Bám Dính Lõi Xốp EPS Với Keo Và Tôn Trong Tấm Panel

Trong tấm panel sandwich, lớp keo là thứ duy nhất bắt hai mặt tôn và lõi xốp làm việc chung như một kết cấu. Vì vậy độ bám dính lõi xốp EPS panel là điểm sống còn: bám tốt thì tấm cứng và phẳng; bám kém thì tấm bong lớp (delamination), mất khả năng làm việc kiểu sandwich, võng bụng rồi hỏng. Tôi làm xốp khối, tấm EPS và lõi panel hơn ba mươi năm; bài này viết cho QC xưởng panel và bộ phận nhận hàng.

Vì sao liên kết lõi – keo – tôn là điểm sống còn

Hai mặt tôn chịu kéo và nén, lõi chịu lực cắt và giữ khoảng cách, lớp keo truyền lực cắt qua lại. Bỏ lớp keo, hai mặt tôn làm việc riêng lẻ, độ cứng chống uốn tụt xuống chỉ còn một phần rất nhỏ. Lõi panel thường 12 – 16 kg/m³, hệ số dẫn nhiệt 0,033 – 0,040 W/mK, cường độ chịu nén ở biến dạng 10 % khoảng 70 – 250 kPa. Ở dải nhẹ đó lõi là mắt xích yếu nhất, nên keo tốt phải mạnh hơn lõi.

Bong lớp bắt đầu từ đâu

Bong lớp hiếm khi nổ ra một lần. Nó bắt đầu ở một vệt hẹp — mép tấm, chỗ dao cắt, chỗ còn bụi xốp — rồi lan theo chu kỳ nóng lạnh của mái tôn. Một vệt bám kém vài centimet hôm nay có thể thành mảng bong lớn sau vài mùa nắng.

Bốn nhóm yếu tố từ phía lõi EPS phải kiểm

Bong lớp có thể do lõi, do keo, do tôn hoặc do điều kiện ép. Phần này chỉ nói nhóm thứ nhất, thứ xưởng panel kiểm được ngay khi xe hàng vừa hạ.

Bề mặt lõi sạch, khô, không bụi xốp, không dầu mỡ

Cắt dây nhiệt hay cưa đều để lại lớp bột hạt rời; keo dán vào lớp bụi đó chứ không dán vào lõi. Kiểm ba mươi giây: áp đoạn băng keo trong dài 15 cm lên mặt lõi, miết đều, bóc ra soi ngược sáng; mặt keo lấm tấm hạt trắng thì lô đó phải thổi khí sạch trước khi vào chuyền.

Dầu mỡ khó thấy hơn nhưng hại nặng hơn: lau mạnh một vệt bằng khăn giấy trắng rồi soi đèn, khăn ố vàng hoặc bóng dầu là phải truy ngược khâu bốc xếp. Lõi để ngoài trời qua đêm sẽ đọng sương, nên cho cân bằng nhiệt trong xưởng tối thiểu bốn giờ, đo mặt lõi bằng nhiệt kế hồng ngoại, chênh với nhiệt độ xưởng không quá 3 °C mới cán. Màng nước đọng làm keo sinh bọt khí và rỗ mối dán.

Độ kết dính hạt (fusion) của chính lõi

Yếu tố bị bỏ qua nhiều nhất. Nếu hạt EPS không dính chặt vào nhau, keo bám vào một lớp hạt yếu; bóc ra thấy hạt bung khỏi lõi nhưng chỉ lơ thơ vài viên.

Cách kiểm: bẻ đôi mẫu lõi khoảng 200 × 50 mm rồi soi mặt gãy bằng kính lúp. Mặt gãy xuyên qua thân hạt, nhám, hạt bị xé đôi là fusion tốt; mặt gãy đi vòng theo biên hạt, hạt nguyên viên rơi ra như hạt gạo là fusion kém. Tiêu chí thực dụng: ít nhất 60 – 70 % diện tích mặt gãy cắt qua thân hạt. Chi tiết có trong bài độ kết dính hạt fusion xốp EPS.

Lõi đã ủ ổn định, không còn co ngót

Lõi mới ra máy còn giữ khí nở và hơi nước, vẫn đang co; dán ngay thì vài ngày sau lõi co kéo theo lớp keo và bong ở mép. Kiểm: đánh dấu hai điểm cách nhau đúng 1 200 mm bằng bút dạ, để tấm trong xưởng rồi đo lại sau 48 giờ, chênh quá 1 mm là chưa ủ đủ. Cách thứ hai là cân mẫu 100 × 100 × 50 mm hai lần cách nhau 24 giờ, khối lượng còn tụt rõ nghĩa là lõi vẫn mất ẩm. Xem bài phòng ủ hạt EPS.

Mặt cắt cháy vàng do dây nhiệt quá nóng

Dây nhiệt quá nóng hoặc chạy quá chậm sẽ nung chảy bề mặt, tạo màng nhựa liền, ố vàng, sờ trơn bóng. Màng đó ít điểm bám hơn bề mặt hạt nhám, lại giòn, nên khi bóc thì tróc theo keo. Mặt cắt đạt phải trắng đều, nhám mịn, thấy rõ biên hạt; miết móng tay mà tróc ra mảng màng mỏng như vảy là lớp sẽ tróc cùng keo. Xem bài cắt dây nhiệt tấm xốp EPS.

Thử bóc mẫu tại xưởng: dụng cụ và cách làm

Phép thử rẻ nhất và bị làm sai nhiều nhất: nó cho biết mối dán hỏng ở đâu.

Dụng cụ cần có trong hộp QC

Dao rọc giấy lưỡi mới, kìm kẹp mép tôn, cân điện tử độ chia 0,1 g, thước cặp, thước nhôm thẳng 2 m, nhiệt kế hồng ngoại, kính lúp, băng keo trong, khăn giấy trắng và sổ ghi lô. Cả bộ rẻ hơn một tấm panel bị trả về.

Sáu bước thử bóc chuẩn

Một, chờ keo đóng rắn đủ theo hướng dẫn nhà cung cấp keo; thử khi keo còn non thì vô nghĩa. Hai, cắt mẫu khoảng 100 × 100 mm bằng dao, không dùng dụng cụ sinh nhiệt vì nhiệt làm chảy lõi. Ba, kẹp mép tôn bằng kìm. Bốn, bóc chậm và đều theo phương gần vuông góc, không giật. Năm, lật mặt tôn vừa bóc, ước lượng phần trăm diện tích có xốp bám lại. Sáu, ghi phiếu: mã lô lõi, mã lô keo, nhiệt độ xưởng, giờ dán, giờ thử, kiểu phá hủy.

Giới hạn của phép thử tay

Nói thẳng: bóc tay, bẻ mẫu và cân mẫu chỉ là sàng lọc nhanh. Chúng cho biết kiểu phá hủy, không cho con số cường độ bám dính tính bằng kPa. Muốn có số cho hồ sơ nghiệm thu hoặc để tranh chấp lô hàng, phải thử kéo vuông góc trên máy tại đơn vị thử nghiệm độc lập. Hai người bóc có thể ra kết quả lệch nhau, nên cố định một người làm và chụp ảnh mẫu.

Bảng kiểu phá hủy – ý nghĩa – hành động

In bảng này dán cạnh máy cán; bóc mẫu xong đối chiếu là biết phải làm gì.

Checklist nhận lô lõi EPS trước khi vào chuyền

Bảy việc, khoảng hai mươi phút mỗi lô. Một, đối chiếu mã lô trên tấm với phiếu giao hàng. Hai, cân mẫu tính tỷ trọng: mẫu 100 × 100 × 50 mm có thể tích 0,1 × 0,1 × 0,05 = 0,0005 m³; cân được 7,0 g tức 0,007 kg thì tỷ trọng bằng 0,007 chia 0,0005 bằng 14 kg/m³, đúng dải 12 – 16 kg/m³ cho lõi panel. Đối chiếu ngược: tấm 1 200 × 2 400 × 50 mm có thể tích 0,144 m³, ở 14 kg/m³ nặng khoảng 2,02 kg. Ba, bẻ mẫu soi fusion. Bốn, soi mặt cắt, loại tấm ố vàng. Năm, đặt thước nhôm 2 m kiểm độ phẳng và đo chiều dày ở bốn góc; quy cách và dung sai có trong bài lõi xốp EPS cho xưởng sản xuất panel. Sáu, thử băng keo lấy bụi và lau khăn giấy tìm dầu. Bảy, cắt một mẫu thử bóc cho mỗi ca.

Những lỗi xưởng panel hay quy oan cho lõi xốp

Nhiều ca bong lớp bị đổ cho lõi thực ra nằm ở chỗ khác: keo quá hạn hoặc mở nắp lâu ngoài không khí ẩm; tỷ lệ trộn hai thành phần lệch vì bơm định lượng chưa hiệu chuẩn; tôn chưa bóc hết film bảo vệ hoặc còn dầu cán; áp lực và thời gian ép bị rút ngắn. Phổ biến nhất là thử bóc quá sớm rồi kết luận lõi kém.

Kiểu phá hủy là trọng tài công bằng: keo tróc sạch khỏi tôn thì lỗi ở tôn, keo chia đôi và có bọt thì lỗi ở keo hoặc ở ẩm. Chỉ khi mặt keo bóng sạch không dính hạt nào mới nên chất vấn lô lõi.

Minh Phát kiểm soát fusion và ủ ổn định theo ISO 9001:2015

Nói rõ phạm vi: Mốp Xốp Minh Phát là nhà sản xuất tấm xốp EPS, xốp khối và lõi panel EPS tại thành phố Thủ Đức, TP.HCM. Chúng tôi không cán tôn, không sản xuất tấm panel thành phẩm và không phải nhà thầu thi công. Việc của chúng tôi là giao đúng cái lõi mà lớp keo bám được.

Hệ thống quản lý chất lượng vận hành theo ISO 9001:2015. Thông số nở hạt, thời gian ủ và nhiệt độ dây cắt được kiểm soát theo tinh thần điều khoản 8.5.1; mỗi lô có mã nhận biết để truy xuất theo 8.5.2; lô chỉ thông qua khi đủ hồ sơ kiểm theo 8.6; lô không đạt được tách riêng theo 8.7; dữ liệu theo dõi theo 9.1; sai lệch lặp lại thì mở hành động khắc phục theo 10.2. Các tiêu chuẩn TCVN, ASTM hay EN chỉ được tham chiếu như thông lệ; Minh Phát không tuyên bố được chứng nhận theo các tiêu chuẩn đó và không có phòng thí nghiệm được công nhận.

An toàn cháy không được bỏ qua

EPS là vật liệu cháy được, không có chuyện xốp EPS không cháy. Trong công trình, lõi bắt buộc được che phủ kín bằng tôn, vữa, thạch cao hoặc bê tông; mép cắt và lỗ khoét kỹ thuật phải bịt kín. Nên dùng loại có phụ gia chậm cháy theo yêu cầu phòng cháy chữa cháy của dự án. Mối dán bong sẽ để hở lõi, nên bám dính cũng là chuyện an toàn.

Cần lõi xốp EPS bám keo ổn định cho xưởng panel

Nếu xưởng đang gặp tỷ lệ bong lớp bất thường, hãy bóc thử vài mẫu theo sáu bước ở trên và đối chiếu bảng kiểu phá hủy trước khi đổi nhà cung cấp. Khi cần nguồn lõi có fusion và độ ủ ổn định giữa các lô, tham khảo lõi xốp EPS cho tấm panel và gửi quy cách dài, rộng, dày, tỷ trọng, dung sai bạn cần. Gửi yêu cầu về email blueskyhuynhhuynh@gmail.com, đội kỹ thuật Mốp Xốp Minh Phát sẽ trao đổi thông số và phương án kiểm nhận lô.