Xốp định hình đóng gói tủ đông, tủ mát: bảo vệ cụm máy nén, cửa kính và dàn ống

Tủ đông nằm ngang ở tiệm tạp hóa, tủ mát cửa kính ở siêu thị mini, tủ trưng bày đồ uống ở quán cà phê: nhìn thì giống tủ lạnh gia đình, nhưng khi đóng gói thì khác hẳn. Thân tủ to và nặng, cụm máy nén dồn về một góc, cửa là kính, phía sau là dàn ống đồng và dàn ngưng mà chỉ cần bị đè lệch là tủ về tới nơi đã hỏng mà không ai nhìn thấy ngay.

Bài này viết cho kỹ sư bao bì và phòng mua hàng của nhà máy thiết bị lạnh thương mại. Nó không thay bản vẽ của bạn, mà đi qua những điểm quyết định một bộ xốp định hình EPS cho tủ đông, tủ mát có làm đúng việc hay không. Phần tủ lạnh và máy giặt gia đình đã có bài riêng về xốp định hình cho tủ lạnh, máy giặt và hàng điện lạnh; ở đây chỉ bàn phần khác biệt của dòng tủ thương mại.

Vì sao tủ đông, tủ mát khó đóng gói hơn tủ lạnh gia đình

Khối lượng không nằm giữa. Cụm máy nén, quạt và dàn ngưng thường gom vào một khoang ở đáy tủ, lệch về một đầu với tủ đông nằm ngang, hoặc nằm dưới chân với tủ mát đứng. Một số dòng tủ mát đặt cụm máy lên nóc. Dù ở đâu, đó là phần nặng nhất và cũng là phần không chịu được va đập.

Mặt trước là kính. Tủ mát đứng và nắp tủ đông kính lùa dùng kính cường lực hoặc kính hộp. Kính cường lực chịu lực ép trên mặt khá tốt, nhưng rất nhạy với va chạm ở cạnh và góc: một cú chạm đúng mép là đủ vỡ cả tấm.

Tủ đi đường dài và bị bốc xếp nhiều lần. Hàng thương mại thường qua nhà phân phối, rồi mới tới cửa hàng, và mỗi chặng là một lần xe nâng hoặc người khiêng. Bao bì phải chịu được cả chuỗi đó chứ không chỉ chặng đầu.

Tủ có chân tăng chỉnh hoặc bánh xe. Chân nhựa và bánh xe là chi tiết tiêu hao, không được thiết kế để gánh một cú rơi của cả thân tủ. Nếu tủ đứng trên bánh xe trong kiện hàng, mọi va đập ở đáy đi thẳng vào trục bánh và khung đế.

Bốn vùng phải bảo vệ

Một, khoang máy nén. Xốp ở vùng này phải đỡ vào khung thép của tủ chứ không đỡ vào vỏ máy nén hay giá treo của nó. Mặt tựa cần đủ rộng để ứng suất tĩnh ở đây gần bằng các vùng còn lại, nếu không thì góc nặng lún sâu hơn khi rơi và đập vào đáy. Cách chia mặt tựa theo tải được bàn kỹ trong bài thiết kế xốp định hình cho sản phẩm có trọng tâm lệch.

Hai, cửa và nắp kính. Nguyên tắc là không để xốp chạm vào mặt kính ở những vùng có thể bị ép, và không để cạnh kính trở thành điểm tiếp xúc đầu tiên khi kiện bị nghiêng rơi. Xốp ôm vào khung cửa, vào bản lề và vào thân tủ quanh cửa; mặt kính được che bằng một tấm chắn đặt cách một khe nhỏ, để lực đi vòng qua khung.

Ba, dàn ống và dàn ngưng phía sau. Đây là vùng hay hỏng mà không lộ ra ngay: ống đồng bị móp, mối hàn bị rung nứt, cánh tản nhiệt bị ép dẹt. Xốp phía sau tủ đỡ vào góc thân tủ và vào khung bao quanh dàn, chứ không ép vào mặt dàn.

Bốn, chân và bánh xe. Thân tủ nên đứng trên đế pallet hoặc trên khối xốp đỡ khung đế, còn bánh xe được treo lơ lửng trong hốc xốp, không chịu tải. Khi đến nơi, tủ được hạ xuống bánh xe sau cùng.

Bảng: cấu hình xốp theo loại tủ

Bảng trên là hướng khởi đầu. Kích thước, tỷ trọng và độ dày thật phải ra từ bản vẽ tủ, khối lượng từng vùng và kết quả thử.

Không để xốp tựa vào ống đồng và dàn ngưng

Lỗi này hay gặp vì nó đi ngược trực giác. Người thiết kế muốn phía sau tủ được bảo vệ chắc, nên cho một tấm xốp áp sát toàn bộ mặt sau. Khi kiện bị xô ngang, tấm xốp ép phẳng lên dàn, và các cánh tản nhiệt mỏng hoặc đoạn ống lộ ra ngoài nhận lực trước khung tủ.

Cách làm đúng là để xốp tì vào những điểm cứng: bốn góc thân tủ, gờ khung bao quanh khoang máy, và các thanh giằng. Mặt xốp đối diện dàn được khoét lõm, chừa khoảng hở, để dàn nằm trong một "vùng trống" được bảo vệ bởi các điểm tì xung quanh. Với ống nạp gas hay đầu ống thò ra, khuôn cần có hốc riêng và bán kính bo đủ lớn để không cắt vào ống khi lắp.

Rung lắc trên đường dài còn làm các mối hàn ống mỏi dần. Nếu tủ lỏng trong xốp, mỗi ổ gà là một lần thân tủ dịch và ống bị uốn qua lại. Độ khít vì vậy quan trọng không kém độ dày.

Giữ tủ đứng thẳng suốt hành trình

Khuyến cáo phổ biến của các hãng thiết bị lạnh là vận chuyển tủ ở tư thế đứng, và nếu tủ đã bị đặt nằm thì phải để đứng yên một thời gian theo hướng dẫn của hãng trước khi cắm điện. Bao bì không thay được hướng dẫn đó, nhưng có thể làm cho việc đặt nằm khó xảy ra hơn.

Ba cách hiệu quả: thiết kế đế kiện rộng và phẳng, để người bốc xếp tự nhiên đặt kiện đứng; in rõ ký hiệu chiều đặt hàng và dấu hiệu dễ vỡ trên cả bốn mặt thùng; và dập ký hiệu hướng lắp ngay trên khối xốp để công nhân chuyền đóng gói không lắp ngược. Với tủ mát đứng có cụm máy trên nóc, trọng tâm cao làm kiện dễ đổ khi xe phanh gấp, nên đế cần rộng hơn thân tủ và cần chèn cố định trên xe.

Xốp định hình, đế pallet và thùng carton

Với tủ lớn, bộ bao bì thường có ba phần làm ba việc khác nhau. Đế pallet gỗ hoặc đế xốp dày cho xe nâng luồn càng và gánh tải thẳng đứng. Các khối xốp định hình ở góc, cạnh, đầu tủ hấp thụ va đập và giữ tủ không dịch. Thùng carton hoặc áo carton bên ngoài che bụi, giữ các khối xốp đúng chỗ và mang thông tin in ấn.

Carton mất nhiều khả năng chịu nén khi hút ẩm, còn xốp EPS gần như không hút nước. Nếu kiện tủ có thể phải xếp chồng trong kho ẩm hoặc đi container, nên để các trụ xốp góc gánh phần lớn tải xếp chồng thay vì trông vào vách carton. Bài về chọn tỷ trọng xốp định hình theo sản phẩm giải thích vì sao vùng gánh tải và vùng đệm va đập có thể cần tỷ trọng khác nhau.

Thử trên tủ thật trước khi chốt khuôn

Một bộ xốp cho tủ thương mại chỉ nên chốt sau khi đã thử trên tủ thật, không phải trên hình khối giả. Trình tự hợp lý: làm mẫu từ xốp cắt hoặc khuôn thử, lắp lên tủ, thả rơi theo góc, cạnh và mặt mà hai bên đã thống nhất, sau đó mở ra kiểm tra cả những thứ không nhìn thấy từ ngoài: cho tủ chạy thử, kiểm tra rò gas nếu quy trình của nhà máy có, soi mối hàn và cánh dàn.

Tiêu chí đạt phải được viết ra trước khi thử, không phải sau. Bài thử nghiệm thả rơi bao bì xốp định hình cho hàng điện máy đi qua cách lập kế hoạch thử và cách đọc kết quả.

Mốp Xốp Minh Phát làm phần nào

Nhà máy tại Bàu Bàng, Bình Dương sản xuất xốp định hình EPS đúc khuôn theo bản vẽ của khách, cùng xốp khối và tấm xốp cắt theo yêu cầu. Với hơn 30 năm trong nghề, đội kỹ thuật khuôn đọc bản vẽ tủ, góp ý vị trí mặt tì, hốc tránh ống, khoang phụ kiện, rồi làm khuôn và sản xuất theo số lượng. Hàng của nhà máy đã đi theo tiêu chuẩn của khách hàng xuất khẩu Nhật Bản.

Những việc nhà máy không làm: không thiết kế tủ, không quyết định thay kỹ sư của bạn về tiêu chí thử, và không cung cấp đế pallet gỗ hay thùng carton. Với nhà máy tủ đông, tủ mát trong vòng khoảng 300 km quanh Bình Dương, gồm Đồng Nai, TP.HCM, Long An, Tây Ninh và Bà Rịa - Vũng Tàu, việc đưa mẫu thử qua lại và giao theo đợt sản xuất thuận tiện hơn nhiều so với nhập bao bì từ xa. Có thể tham khảo mẫu xốp định hình bảo vệ tủ lạnh để hình dung kết cấu.

Gửi bản vẽ tủ, khối lượng, vị trí cụm máy nén và kế hoạch sản lượng về blueskyhuynhhuynh@gmail.com để kỹ sư khuôn xem trước và đề xuất phương án.