Dập logo, ký hiệu và mã vật liệu lên xốp định hình ngay từ khuôn: làm gì được, làm ở đâu

Mỗi chi tiết xốp định hình ra khỏi khuôn đều có thể mang sẵn một ít thông tin: logo thương hiệu, mã chi tiết, ký hiệu trái hay phải, mũi tên hướng lắp, mã vật liệu để phân loại tái chế. Thông tin đó được khắc vào khuôn một lần, và mọi chi tiết đúc ra sau đó đều có, không tốn thêm công in hay dán nhãn trên từng chi tiết.

Bài này dành cho kỹ sư bao bì, người phụ trách thương hiệu và phòng chất lượng. Nó bàn những gì dập được rõ trên bề mặt xốp EPS, đặt ở đâu, và vì sao nội dung phải được chốt trước khi làm khuôn.

Vì sao nên dập thông tin ngay từ khuôn

Khắc vào khuôn là chi phí một lần, nằm trong chi phí làm khuôn. Sau đó, thông tin xuất hiện trên mọi chi tiết mà không cần thêm công đoạn nào. So với dán nhãn giấy lên từng chi tiết, cách này không có nhãn bong, không có nhãn dán nhầm, và không phụ thuộc vào việc công nhân có nhớ dán hay không.

Thông tin dập từ khuôn cũng bền: nó là một phần của chi tiết, không phai, không rách, và vẫn còn đó khi chi tiết đã qua tay người dùng cuối, kể cả lúc được thu gom để tái chế.

Những gì nên dập lên xốp

Mã chi tiết. Giúp kho và chuyền nhận đúng chi tiết, nhất là khi một sản phẩm dùng nhiều khối xốp trông gần giống nhau.

Ký hiệu trái, phải, trên, dưới và mũi tên hướng lắp. Giúp chuyền đóng gói lắp đúng ngay lần đầu, bổ sung cho các đặc điểm chống lắp ngược trên hình dạng chi tiết, như bàn trong bài thiết kế xốp định hình cho chuyền đóng gói.

Mã vật liệu. EPS là polystyrene giãn nở, thuộc nhóm nhựa có mã nhận dạng số 6, ký hiệu PS. Dập ký hiệu tái chế kèm số 6 giúp khâu thu gom phân loại đúng vật liệu, và giúp bên mua có sẵn thông tin khi họ cần khai báo hay phân loại bao bì. Bài xốp EPS có tái chế được không bàn thêm về đầu ra của vật liệu sau sử dụng.

Logo hoặc tên thương hiệu. Với hàng bán lẻ, khối xốp là thứ người mua nhìn thấy ngay khi mở hộp. Một logo dập gọn, đặt đúng chỗ, làm trải nghiệm mở hộp chỉn chu hơn.

Đọc rõ được đến đâu trên bề mặt hạt xốp

Bề mặt xốp định hình được tạo từ các hạt EPS đã nở và dính vào nhau, nên không mịn như bề mặt nhựa ép phun. Chi tiết khắc càng nhỏ, càng mảnh thì càng dễ bị các đường ranh giới giữa các hạt làm nhòe. Chữ quá nhỏ, nét quá mảnh, hoặc logo có nhiều chi tiết li ti sẽ không đọc rõ trên chi tiết thật dù trông rất đẹp trên bản vẽ.

Những yếu tố quyết định độ rõ gồm cỡ hạt và tỷ trọng, độ sâu và độ rộng nét khắc, kích thước chữ, và độ sạch của mặt khuôn. Nguyên tắc chung là làm chữ và biểu tượng to, nét dày, hình khối đơn giản. Với logo phức tạp, nên làm một phiên bản giản lược riêng cho xốp. Cách tốt nhất để biết chắc là xem trên mẫu đầu.

Mặt khuôn phải được giữ sạch để các chi tiết khắc không bị cặn lấp dần theo thời gian. Việc vệ sinh khuôn định kỳ được bàn trong bài bảo trì khuôn đúc xốp định hình.

Đặt ký hiệu ở đâu

Trên mặt phẳng, rộng và dễ nhìn. Chữ trên mặt cong hoặc mặt nghiêng khó đọc và khó khắc đều.

Không đặt trên vùng tì hoặc gân chịu lực. Nét khắc làm thay đổi bề mặt; đặt trên vùng đang làm việc là thêm một điểm không đều vào đúng chỗ cần đều.

Tránh vùng bố trí dày lỗ cấp hơi của khuôn. Lỗ hoặc khe cấp hơi để lại dấu trên bề mặt chi tiết; logo nằm giữa những dấu đó sẽ trông loang lổ. Kỹ sư khuôn sẽ sắp xếp để hai thứ không chồng lên nhau.

Ở vị trí người cần đọc sẽ nhìn thấy. Ký hiệu hướng lắp nằm ở mặt công nhân nhìn thấy khi cầm lên; logo nằm ở mặt người mua thấy khi mở hộp; mã vật liệu nằm ở mặt dễ thấy khi thu gom.

Bảng: khắc trên khuôn hay dùng nhãn

Chốt nội dung trước khi làm khuôn

Khắc thêm hoặc sửa nội dung khắc trên một khuôn đã làm xong là việc sửa khuôn: tốn thời gian, tốn chi phí và có khi phải dừng sản xuất. Vì vậy mọi thứ cần dập lên xốp nên được chốt trong giai đoạn bản vẽ: nội dung chính xác, phông chữ, kích thước, vị trí trên từng khối và phiên bản logo dành cho xốp.

Một điểm hay bị quên: nếu logo hoặc tên thương hiệu có khả năng thay đổi trong vài năm tới, hãy cân nhắc chỉ khắc những thông tin ổn định như mã vật liệu và ký hiệu hướng lắp, còn thông tin thương hiệu để ở thùng carton. Trình tự từ bản vẽ đến khuôn được bàn trong bài đặt làm khuôn xốp định hình theo bản vẽ. Kích thước của chữ khắc trên chi tiết thật cũng chịu ảnh hưởng của co ngót sau khuôn, một chuyện bàn trong bài co ngót xốp định hình sau khi ra khuôn.

Mã lô và truy xuất

Mã lô và ngày sản xuất thay đổi theo từng đợt, nên khác với mã chi tiết. Một số khuôn có thể được thiết kế với phần chèn thay đổi được để thể hiện mã lô, nhưng khả năng này phụ thuộc vào thiết kế từng khuôn và cần được kỹ sư khuôn xác nhận. Cách phổ biến và linh hoạt hơn là ghi mã lô trên nhãn của bao đựng chi tiết khi giao, kết hợp với hồ sơ sản xuất của lô. Khi có vấn đề, nhãn bao cho biết chi tiết thuộc lô nào, và hồ sơ lô cho biết lô đó được sản xuất ra sao.

Chữ nổi hay chữ chìm

Khắc chìm vào mặt khuôn sẽ cho chữ nổi trên chi tiết xốp. Ngược lại, muốn có chữ chìm trên chi tiết thì mặt khuôn phải có chữ nổi, tức phải gia công bỏ phần kim loại xung quanh chữ. Vì vậy chữ nổi trên chi tiết thường dễ làm và dễ sửa hơn, và cũng thường đọc rõ hơn trên bề mặt hạt xốp.

Điểm cần để ý là chữ nổi làm bề mặt chi tiết không còn phẳng. Nếu mặt đó tì vào sản phẩm, chữ nổi có thể để lại vết in trên mặt sản phẩm hoặc tạo điểm tì tập trung. Chữ nổi vì vậy nên nằm ở mặt không tiếp xúc với sản phẩm, như mặt ngoài quay ra vách thùng hay mặt người mua nhìn thấy khi mở hộp. Với mặt bắt buộc phải phẳng, có thể khắc rất nông hoặc chuyển thông tin sang mặt khác.

Mốp Xốp Minh Phát làm phần nào

Nhà máy tại Bàu Bàng, Bình Dương làm khuôn và sản xuất xốp định hình EPS theo bản vẽ, với hơn 30 năm trong nghề. Kỹ sư khuôn góp ý kích thước chữ, độ dày nét, vị trí khắc tránh vùng tì và vùng cấp hơi, và xác nhận độ rõ trên mẫu đầu. Hàng của nhà máy đã đi theo tiêu chuẩn của khách hàng xuất khẩu Nhật Bản. Xem thêm về dịch vụ thiết kế khuôn xốp định hình của nhà máy.

Nhà máy không thiết kế logo hay nhận diện thương hiệu thay khách hàng. Gửi bản vẽ chi tiết, file logo và danh sách thông tin cần dập về blueskyhuynhhuynh@gmail.com để kỹ sư xem trước.