Hơi ẩm trong container xuất khẩu: thùng carton mềm đi, xốp định hình ra sao, và cách thiết kế kiện

Hàng xuất khẩu được đóng gói cẩn thận, container được niêm phong khô ráo ở cảng. Vài tuần sau, bên mua mở cửa container và thấy thùng carton ở tầng trên loang nước, những chồng hàng phía dưới bị lún, nhãn in bị nhòe. Không có mưa lọt vào. Nước đến từ chính bên trong container.

Bài này dành cho phòng xuất khẩu, kỹ sư bao bì và phòng mua hàng của nhà máy đóng hàng đi container. Nó giải thích hiện tượng đọng nước trong container và vì sao cách phân vai giữa thùng carton và xốp định hình EPS quyết định kiện hàng có giữ được hình dạng tới nơi hay không.

Nước trong container đến từ đâu

Container là một hộp thép kín. Bên trong có hàng, thùng carton, pallet gỗ, vật chèn, và không khí ẩm được đóng kín từ lúc đóng hàng ở vùng khí hậu nóng ẩm. Carton và gỗ đều chứa một lượng nước nhất định.

Trên hành trình, ban ngày nắng làm nóng container, nước trong carton và gỗ bốc hơi vào không khí bên trong. Ban đêm hoặc khi tàu đi vào vùng mát hơn, vách và trần thép nguội đi nhanh. Khi bề mặt thép xuống dưới điểm sương của không khí bên trong, hơi nước ngưng thành giọt trên trần và vách, rồi nhỏ xuống hàng. Chu kỳ này lặp lại mỗi ngày, và dân vận tải biển gọi nó là "mưa container".

Carton và xốp phản ứng khác nhau với hơi ẩm

Thùng carton làm từ giấy, và giấy hút ẩm. Khi độ ẩm tăng, carton mất đáng kể khả năng chịu nén. Một chồng thùng đủ cứng lúc đóng hàng có thể không còn đỡ nổi chính nó sau vài tuần trong môi trường ẩm, và tầng dưới sẽ sập trước.

Xốp EPS là vật liệu ô kín và gần như không hút nước. Khối xốp định hình ướt bề mặt vẫn giữ nguyên hình dạng và khả năng đệm. Điều đó không có nghĩa xốp làm khô được kiện hàng; nó chỉ có nghĩa là xốp không yếu đi vì ẩm như carton. Sự khác biệt này là cơ sở để thiết kế kiện xuất khẩu cho đúng.

Để xốp gánh tải xếp chồng

Nếu tải xếp chồng đi qua vách carton, kiện hàng xuất khẩu phụ thuộc vào vật liệu yếu nhất trong điều kiện ẩm. Nếu tải đi qua các trụ xốp góc hoặc khối xốp chạy suốt chiều cao kiện, carton chỉ còn làm vỏ che và giữ các khối đúng chỗ. Khi đó carton mềm đi vì ẩm cũng không làm cả chồng sập.

Thiết kế như vậy cần tính tải của các tầng phía trên lên trụ xốp của tầng dưới, và chọn tỷ trọng, tiết diện trụ phù hợp. Khi tính tải, nên lấy số tầng xếp thực tế cả trong container lẫn trong kho của bên nhận, không chỉ số tầng lúc đóng hàng, vì nhiều kho nhận hàng xếp chồng cao hơn trong container và giữ hàng ở đó lâu hơn, trong khi carton vẫn còn ẩm từ hành trình. Bài sức chịu nén của xốp định hình EPS khi xếp chồng đi qua cách nghĩ về chuyện này, còn bài xốp định hình lót trong thùng carton bàn cách phối hợp hai vật liệu.

Bảng: nguồn ẩm và cách xử lý

Pallet gỗ và lúc đóng hàng

Pallet gỗ là nguồn ẩm lớn thường bị bỏ qua. Gỗ chưa sấy khô chứa nhiều nước và nhả dần ra trong suốt hành trình. Dùng pallet đã sấy khô, hoặc pallet vật liệu khác, giảm đáng kể lượng nước đưa vào container.

Thời điểm đóng hàng cũng quan trọng. Đóng hàng dưới trời mưa, để container mở cửa lâu trong không khí ẩm, hoặc dùng carton lấy từ kho ẩm đều đưa thêm nước vào. Đóng nhanh, gọn và niêm phong là cách rẻ nhất để giảm rủi ro.

Pallet nhựa không hút nước như gỗ, nhưng vẫn mang theo nước đọng trên bề mặt nếu được để ngoài trời mưa. Dù dùng loại pallet nào, cũng nên lau khô trước khi xếp hàng lên.

Đừng nhốt ẩm vào trong kiện

Một phản xạ tự nhiên là quấn kín mọi thứ bằng màng nhựa để chống nước. Việc này giúp chặn giọt nước nhỏ từ trên xuống, nhưng nếu bên trong kiện đã có ẩm từ trước, màng kín sẽ nhốt ẩm lại ngay sát sản phẩm. Khi nhiệt độ thay đổi, ẩm đó ngưng lại bên trong màng, trên chính bề mặt sản phẩm.

Vì vậy trình tự đúng là làm khô trước rồi mới bọc kín: sản phẩm đã xả khô sau chạy thử, chi tiết xốp đã khô ráo sau khi ra khuôn, carton khô. Chuyện chi tiết xốp vừa ra khuôn còn ẩm được bàn trong bài co ngót xốp định hình sau khi ra khuôn. Với sản phẩm nhạy ẩm, có thể đặt gói hút ẩm nhỏ bên trong túi bọc sản phẩm.

Phủ lớp trên cùng và hút ẩm

Nước ngưng trên trần container nhỏ xuống tầng hàng trên cùng. Một lớp giấy hoặc tấm che phủ lên mặt trên của chồng hàng giúp hứng những giọt này trước khi chúng thấm vào thùng. Túi hút ẩm chuyên dụng treo dọc vách container giúp giảm lượng hơi nước trong không khí, nhất là với hành trình dài qua nhiều vùng khí hậu.

Những biện pháp này thuộc về khâu đóng container và thường do bộ phận xuất khẩu hoặc đơn vị giao nhận quyết định. Bao bì xốp định hình không thay được chúng, nhưng một kiện có xốp gánh tải sẽ chịu đựng được khi các biện pháp đó không hoàn hảo. Các bài toán khác của hàng xuất khẩu có trong bài đóng gói xuất khẩu hàng điện máy, và với thiết bị lớn như tủ đông, xem thêm bài xốp định hình đóng gói tủ đông, tủ mát.

Hành trình khác nhau, rủi ro khác nhau

Không phải chuyến hàng nào cũng chịu ẩm như nhau. Hành trình dài, đi qua nhiều vùng khí hậu, hoặc đi từ vùng nóng ẩm tới nơi nhận đang mùa lạnh, là những hành trình có nhiều chu kỳ nóng lạnh và nhiều cơ hội cho hơi nước ngưng tụ. Chuyến ngắn trong cùng vùng khí hậu ít rủi ro hơn.

Còn một hiện tượng ở đầu nhận. Khi hàng đã nguội đi trên hành trình được dỡ ra trong không khí nóng ẩm, hơi nước có thể ngưng ngay trên bề mặt hàng và thùng, giống như mặt ngoài một ly nước đá. Mở container và dỡ hàng quá vội trong thời tiết nóng ẩm có thể làm ướt hàng ngay tại kho nhận.

Vì vậy khi thiết kế kiện, nên hỏi bộ phận xuất khẩu về tuyến vận chuyển và mùa giao hàng, và đề nghị bên nhận chụp ảnh tình trạng container và kiện hàng ngay khi mở cửa. Những ảnh đó là dữ liệu quý nhất để điều chỉnh bao bì cho các chuyến sau.

Mốp Xốp Minh Phát làm phần nào

Nhà máy tại Bàu Bàng, Bình Dương sản xuất xốp định hình EPS theo bản vẽ, với hơn 30 năm trong nghề. Hàng của nhà máy đã đi theo tiêu chuẩn của khách hàng xuất khẩu Nhật Bản, những chuyến hàng qua chặng biển dài. Kỹ sư khuôn góp ý thiết kế trụ góc và khối gánh tải để kiện giữ được hình dạng khi carton mềm đi vì ẩm, và giao chi tiết đã khô ráo.

Nhà máy không cung cấp pallet, thùng carton, túi hút ẩm hay dịch vụ đóng container. Gửi bản vẽ sản phẩm, cách xếp trong container và tuyến xuất khẩu về blueskyhuynhhuynh@gmail.com để kỹ sư xem trước.