Xốp EPS và dung môi, sơn, keo: chất nào làm chảy xốp và cách đóng gói hàng vừa sơn

Một lô sản phẩm vừa sơn xong được xếp ngay vào bộ xốp định hình để kịp chuyến xe. Vài ngày sau, khách mở thùng và thấy xốp lõm xuống ở đúng chỗ tiếp xúc với mặt sơn, bề mặt sơn có vết hằn của hạt xốp, có chỗ xốp dính hẳn vào sản phẩm. Lỗi không nằm ở tỷ trọng hay khuôn: xốp EPS đã gặp dung môi.

Xốp EPS làm từ polystyrene, một loại nhựa bị nhiều dung môi hữu cơ hòa tan. Đây là kiến thức vật liệu chung, ai làm bao bì cũng nên biết trước khi chọn sơn, keo, mực in hay đóng gói hàng có chứa chất lỏng. Bài này gom các nhóm chất cần chú ý và cách thử để không phải học bằng một lô hàng hỏng.

Vì sao dung môi làm chảy xốp EPS

Hạt EPS là những bọt nhựa polystyrene có vách rất mỏng, phần lớn thể tích là không khí. Khi một dung môi có khả năng hòa tan polystyrene chạm vào, vách bọt mềm ra và sụp xuống, khối xốp co lại thành một lớp nhựa mỏng, dính. Vì nhựa trong xốp ít mà thể tích lớn, chỉ một lượng dung môi nhỏ cũng đủ làm mất một mảng xốp lớn. Hơi dung môi trong thùng kín cũng có thể làm mềm bề mặt dù không có giọt chất lỏng nào chạm vào.

Ngược lại, xốp EPS không hút nước theo kiểu bọt hở, và thường chịu được nước cùng nhiều chất gốc nước. Vì vậy câu hỏi không phải là xốp có chịu hóa chất hay không, mà là chất cụ thể nào sẽ chạm vào xốp, trong bao lâu, và ở dạng lỏng hay hơi.

Bảng nhóm chất thường gặp

Bảng dưới là định hướng chung về polystyrene, không phải kết quả thử của Minh Phát. Mỗi sản phẩm thương mại có công thức riêng, nên với chất cụ thể vẫn nên thử mẫu.

Đóng gói hàng vừa sơn, keo chưa khô

Đây là tình huống hay gặp nhất ở xưởng cơ khí, đồ gỗ, thiết bị có vỏ sơn. Sơn khô mặt khi sờ tay chưa chắc đã hết dung môi bên trong màng sơn. Khi sản phẩm được đặt vào khoang xốp và đóng thùng, dung môi còn lại bay ra trong không gian kín, tác động lên bề mặt xốp ở sát mặt sơn. Kết quả có thể là xốp lõm, dính, và màng sơn mang vết hằn của hạt.

• Chờ đủ thời gian khô theo hướng dẫn của nhà sản xuất sơn hoặc keo, không theo cảm giác khô tay.
• Ưu tiên sơn, keo gốc nước ở những chi tiết bắt buộc tiếp xúc với xốp, nếu yêu cầu sản phẩm cho phép.
• Dùng lớp ngăn như túi nhựa, giấy lót giữa mặt sơn và xốp; lớp ngăn này cũng phải chịu được dung môi đó.
• Tránh để mặt sơn chịu tải trên xốp; tải nên đi qua chỗ không sơn hoặc đã khô kỹ. Vết hằn trên mặt bóng còn có nguyên nhân cơ học, được nói trong bài chống trầy mặt bóng khi dùng xốp định hình.

Hàng chứa dung môi bên trong

Chai sơn, can dầu, bình xịt hay lọ hóa chất đóng trong xốp định hình chỉ an toàn khi bao bì chính kín tuyệt đối. Nếu nắp rò, chất lỏng chảy vào khoang sẽ phá xốp ngay tại chỗ, sản phẩm mất điểm tựa và va vào nhau. Nên có lớp bao kín phía trong và kiểm nắp trước khi đóng. Một số chất lỏng dễ cháy còn thuộc diện hàng nguy hiểm khi vận chuyển, có quy định riêng; xốp không thay thế các yêu cầu đó. Cách giữ chai, lọ, bình hình trụ không xoay trong khoang được nói trong bài xốp định hình cho sản phẩm hình trụ, hình cầu.

In, dán nhãn, dán keo lên xốp

Mực in, keo nhãn và keo dán đều có thể chứa dung môi. Khi cần in hay dán nhãn lên xốp, nên thử trên một mẩu xốp cùng lô và để vài ngày xem bề mặt có lõm hay nhãn có bong không. Keo nóng chảy là trường hợp khác: rủi ro đến từ nhiệt, có thể làm chảy cục bộ chỗ bôi keo. Với keo dán xốp vào bề mặt khác, cách chọn keo và kiểm độ bám có trong bài độ bám dính lõi xốp EPS với keo. Nếu cần ký hiệu cố định, có thể dập ngay từ khuôn thay vì in.

Ngoài dung môi, ánh nắng là tác nhân thứ hai làm hỏng bề mặt xốp khi lưu kho; xem bài xốp EPS bị ố vàng dưới nắng.

Cách thử mẫu trước khi chốt

1. Lấy mẩu xốp cùng loại, cùng tỷ trọng với hàng sẽ đặt.
2. Nhỏ hoặc quét một ít chất cần kiểm lên mặt xốp, ở nơi thoáng, xa nguồn lửa, có đồ bảo hộ phù hợp. Nhiều dung môi dễ cháy, và EPS là vật liệu cháy được.
3. Quan sát bề mặt: có lõm, chảy, dính, đổi màu hay không.
4. Thử thêm theo điều kiện thật: đặt sản phẩm đã sơn hoặc đã dán vào khoang, đóng thùng kín, để một thời gian rồi mở ra kiểm.
5. Ghi lại chất đã thử, cách thử và kết quả để dùng cho các đơn sau.

Kết quả này là của chính sản phẩm và hóa chất bạn dùng; không nên suy ra cho chất khác. Mốp Xốp Minh Phát chỉ sản xuất xốp EPS, đúc định hình theo bản vẽ hoặc mẫu tại nhà máy ở Bến Cát, và không có loại EPS chịu được dung môi. Nếu hàng bắt buộc tiếp xúc dung môi, cần lớp ngăn hoặc một vật liệu khác. Mẫu xốp định hình đang sản xuất có ở trang xốp đóng gói các loại.

Gửi gì để được tư vấn

Gửi bản vẽ hoặc ảnh/mẫu sản phẩm, kích thước, tỷ trọng nếu đã biết, loại sơn, keo hay chất lỏng có thể chạm vào xốp, số lượng mỗi đợt, địa chỉ giao và ngày cần hàng qua trang liên hệ để Minh Phát tư vấn.

Câu hỏi thường gặp

Sơn đã khô tay thì đóng vào xốp được chưa?

Chưa chắc. Khô mặt chưa có nghĩa là hết dung môi trong màng sơn. Nên theo thời gian khô của nhà sản xuất sơn và thử trong thùng kín trước khi đóng cả lô.

Xốp EPS có chịu được nước không?

Xốp EPS thường chịu được nước và nhiều chất gốc nước, không bị nước làm chảy. Với hóa chất cụ thể, vẫn nên thử mẫu.

Minh Phát có loại xốp chịu dung môi không?

Không. Minh Phát chỉ sản xuất xốp EPS và không giới thiệu loại nào chịu được dung môi. Nếu hàng phải tiếp xúc dung môi, nên dùng lớp ngăn hoặc vật liệu khác.